prof. Irena Reszke

prof. Irena Reszke

Ur. 14.05.1929 Zm. 11.04.2022

Wspomnienie

Była samotną matką, która wychowując syna i pracując ukończyła studia i zrobiła karierę naukową. Była socjologiem "niepokornym" szykanowanym przez władze w okresie PRL. Nominacje profesorską otrzymała dopiero po upadku komuny z rąk Prezydenta Lecha Wałęsy. Oto list jaki otrzymała na 30-to lecie pracy w IFiS PAN: Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk Wielce Szanowna Pani Profesor, Nich mi będzie wolno w dniu takim jak dzisiaj złożyć Pani Profesor podziękowania, za Pani wieloletni twórczy wkład do osiągnięć i dorobku naszego Instytutu. Czynię to z autentycznym przekonaniem i uznaniem tym większym, że drogę naukową Pani Profesor cechuje nie tylko skupienie się na ważnych zagadnieniach teoretycznych i empirycznych, oryginalność i nowatorstwo pomysłów badawczych, wielka rzetelność ich wykonania, ale również styl „niepokornej" pracy naukowej w czasach PRL-u. Uzyskane przez Panią wyniki wzbudziły zastrzeżenia władz, co spowodowało interwencję cenzury w treść rozprawy habilitacyjnej w 1977 roku i konieczność przygotowania następnej pozycji pt. „ Prestiż społeczny a płeć. Kryteria prestiżu zawodu i osób", która otrzymała nagrodą Wydziału Nauk Społecznych PAN w 1985 roku. Pomimo tego wyróżnienia nominacja na stanowisko docenta była blokowana przez kilka następnych lat. Jest Pani Profesor socjologiem związanym z kręgiem badaczy struktury społecznej. W Pani dorobku wyróżnić można następujące dziedziny: • rola systemu edukacyjnego w kształtowaniu procesów ruchliwości społecznej, • stratyfikacja społeczna i psychologiczne aspekty nierówności społecznych, • socjologia pracy i zawodów, w tym problematyka bezrobocia, • teorie nierówności społecznych między mężczyznami i kobietami i badania nad pozycją społeczną kobiet. Charakterystyka ta byłaby niepełna bez podkreślenia, iż dzięki cechującej Panią Profesor erudycji, każda z tych dziedzin została wzbogacona wyczerpującym i oryginalnym ujęciem badanych zjawisk oraz przykładami wzorowego łączenia empirii z analizą i refleksją teoretyczną. Wystarczy tylko przypomnieć, że jest Pani Profesor Autorką pierwszego w Polsce empirycznego badania nad konsekwencjami rozbieżności czynników statusu (Ossolineum, 1977). Z kolei podjęte na początku lat 90-tych pionierskie badania nad problematyką bezrobocia wniosły do dorobku polskiej socjologii wiedzę o kształtowaniu się i zmianie postaw społeczeństwa polskiego wobec bezrobocia - zjawiska zupełnie nowego w naszym życiu społecznym oraz interesujące rozważania o procesach formowania się stereotypów osób bezrobotnych. Natomiast podjęcie w latach 80-tych problemu nierówności płci w badaniu nad kryteriami prestiżu zawodów i osób, oraz opublikowanie w 1991 roku książki „Nierówności płci w teoriach" sprawiło, że jest Pani postrzegana jest jako prekursorka tego nurtu badań, który na terenie polskiej socjologii określany jest jako women 's studies, czy gender studies. Cieszę się, że z okazji dzisiejszego spotkania miałem możliwość powiedzenia powyższych słów, na które w naszej pospiesznej rzeczywistości zbyt często nie starcza nam czasu. Raz jeszcze w imieniu własnym i wszystkich współpracowników składam Pani Profesor serdeczne życzenia z okazji Jubileuszu Urodzin oraz podziękowania i wyrazy uznania za 30-letnią współpracę z Instytutem Filozofii i Socjologii PAN wierząc, że będzie Pani Profesor nadal wspierała nas wiedzą i doświadczeniem. Z wyrazami najwyższego szacunku, Warszawa, luty 2000 Andrzej Rychard Dyrektor Instytutu Byłą osobą wrażliwą na krzywdę ludzką. W miarę swoich możliwości wspomagała instytucje charytatywne.

Seweryn Reszka, syn.